@Dr. Raju Shrirame71

नेपाळमधील नवीन सरकार आणि भारत-नेपाळ संबंध : संधी की आव्हान? डॉ. राजू घनश्याम श्रीरामे भ्रमणध्वनी - 7620881729 बॉक्स नेपाळमधील नव्या पिढीचे नेतृत्व म्हणून उदयास आलेले बालेन शाह हे भ्रष्टाचारविरोधी भूमिका, प्रशासनातील पारदर्शकता आणि विकासाभिमुख राजकारण या मुद्द्यांवर पुढे आले आहेत. लेख दक्षिण आशियातील राजकीय घडामोडींमध्ये नेपाळचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. भारताचा जवळचा शेजारी असलेला नेपाळ सांस्कृतिक, धार्मिक, ऐतिहासिक आणि आर्थिकदृष्ट्या भारताशी घट्टपणे जोडलेला आहे. अलीकडील निवडणुकांनंतर नेपाळमध्ये नव्या राजकीय नेतृत्वाचा उदय झाल्यामुळे भारत-नेपाळ संबंधांचे भवितव्य काय असेल, याबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. विशेषतः नव्या नेतृत्वाच्या पार्श्वभूमीवर चीनचा प्रभाव, प्रादेशिक राजकारण आणि आर्थिक सहकार्य या बाबींचा विचार करणे आवश्यक ठरते. नेपाळमध्ये झालेल्या अलीकडील निवडणुकांमध्ये नव्या नेतृत्वाला नागरिकांनी मोठ्या प्रमाणात पाठिंबा दिला आहे. या पार्श्वभूमीवर राजकीय परिवर्तनाचा एक नवीन अध्याय सुरू होत असल्याचे चित्र दिसत आहे. दीर्घकाळापासून नेपाळमध्ये अस्थिर सरकारे, राजकीय आघाड्या आ...

भारत–कॅनडा युरेनियम पुरवठा करार आणि भविष्य  डॉ. राजू घनश्याम श्रीरामे  भ्रमणध्वनी – ७६२०८८१७२९  बॉक्स  हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर अणुऊर्जा ही स्वच्छ ऊर्जेचा पर्याय मानली जाते. युरेनियममुळे कमी इंधनात जास्त वीज निर्माण होते, त्यामुळे वाहतूक, साठवणूक आणि जमीन वापर यांसारख्या बाबींमध्येही बचत होते. लेख  भारत–कॅनडा दरम्यान झालेल्या युरेनियम पुरवठा करारामुळे अणुऊर्जा आणि तिचे धोरणात्मक महत्त्व पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्यात दिल्ली येथे झालेल्या बैठकीदरम्यान विविध क्षेत्रांतील सहकार्याबाबत महत्त्वाचे करार झाले, त्यात युरेनियम पुरवठ्याचा करार विशेष लक्षवेधी ठरला. ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने हा करार भारतासाठी दीर्घकालीन धोरणात्मक पाऊल मानला जात आहे. युरेनियम का महत्त्वाचे आहे? युरेनियम हे नैसर्गिकरित्या जमिनीत सापडणारे जड धातू आहे. अणुऊर्जा निर्मितीसाठी ते अत्यंत महत्त्वाचे इंधन मानले जाते. कोळसा, तेल किंवा नैसर्गिक वायू यांच्या तुलनेत युरेनियमची ऊर्जा घनता खूप जास्त असते. म्हणजेच, अतिशय कमी प्रमाणातील यु...

कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि 5 ट्रिलीयन डॉलर्सचे साम्राज्य डॉ. राजू श्रीरामे भ्रमणध्वनी - 7620881729 लेख कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence – AI) ही केवळ तांत्रिक संकल्पना न राहता आज जागतिक अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधारस्तंभ बनली आहे. गेल्या दशकात डिजिटल परिवर्तन, क्लाऊड संगणन, बिग डेटा आणि मशीन लर्निंग या घटकांच्या एकत्रित प्रभावामुळे AI कंपन्यांच्या उलाढालीत (Turnover) अभूतपूर्व वाढ झाली आहे. जगभरातील उद्योग, शैक्षणिक संस्था, आरोग्य सेवा, बँकिंग, विमा, उत्पादन क्षेत्र आणि शासन व्यवस्थाही AI चा व्यापक वापर करू लागली आहे. त्यामुळे AI कंपन्यांचा महसूल केवळ तंत्रज्ञान क्षेत्रापुरता मर्यादित न राहता सर्वच क्षेत्रांतून निर्माण होत आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर OpenAI, Google, Microsoft, NVIDIA आणि IBM यांसारख्या कंपन्यांनी AI आधारित उत्पादने व सेवा विकसित करून मोठ्या प्रमाणात उलाढाल वाढवली आहे. Microsoft ने आपल्या Azure क्लाऊड प्लॅटफॉर्ममध्ये AI समाविष्ट करून उद्योगांना विश्लेषणात्मक साधने उपलब्ध करून दिली आहेत. Google ने शोधयंत्र, जाहिरात व्यवस्था आणि क्लाऊड सेवांमध्ये AI चा वापर वाढवून महस...

इराण–होर्मुज संकट : तेल व गॅस पुरवठा अडथळा आणि भारत व जागतिक अर्थव्यवस्थेवरील सखोल परिणाम डॉ. राजू घनश्याम श्रीरामे भ्रमणध्वनी - 7620881729 बॉक्स चीनची निर्यात जागतिक बाजारात कमी स्पर्धात्मक बनेल. याचा परिणाम जागतिक पुरवठा साखळीवर होईल. पाकिस्तान आधीच आर्थिक संकटातून जात आहे. एलएनजी दर वाढल्यास पाकिस्तानमध्ये वीज टंचाई वाढेल. उद्योग बंद पडू शकतात आणि सामाजिक असंतोष वाढू शकतो. लेख दिवसेंदिवस सुरु असलेला मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव आणि विशेषतः स्ट्राईट ऑफ हॉरमुझ या सामुद्रधुनीभोवती निर्माण झालेली अस्थिरता जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी अत्यंत गंभीर बाब आहे. ही सामुद्रधुनी पर्शियन आखाताला ओमानच्या आखाताशी जोडते आणि जगातील सुमारे 20 टक्के एलएनजी तसेच जवळपास 30 टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक या मार्गातून होते. त्यामुळे या मार्गावर कोणतीही लष्करी हालचाल, नाकेबंदी किंवा राजकीय संघर्ष झाला तर त्याचे परिणाम थेट ऊर्जा किमतींवर आणि अप्रत्यक्षपणे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होतात. होर्मुज सामुद्रधुनीचे सामरिक आणि आर्थिक महत्त्व – सविस्तर स्पष्टीकरण होर्मुज सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाची “ऊर्जा जीवनरेखा” मान...

संभ्रम विरुद्ध वास्तव : भारत–अमेरिका व्यापार कराराचा ऐतिहासिक विजय डॉ. राजू घनश्याम श्रीरामे भ्रमणध्वनी - 7620881729 बॉक्स आजचा भारत हा असा आहे, जो डोळ्यात डोळे घालून वाटाघाटी करतो आणि आपल्या अटींवर करार करून घेतो. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारताने अमेरिकेसारख्या महासत्तेलाही ५० टक्क्यांहून अधिक असलेले दंडात्मक टॅरिफ मागे घेऊन ते थेट १८ टक्क्यांपर्यंत आणायला भाग पाडले. लेख आजच्या जागतिक राजकारणात व्यापार हा केवळ आर्थिक व्यवहार नसून तो राष्ट्राच्या स्वाभिमानाशी, सुरक्षिततेशी आणि भविष्यातील विकासाशी थेट जोडलेला असतो. अशा वेळी भारत–अमेरिका व्यापार कराराकडे पाहताना विरोधकांनी पसरवलेला संभ्रम आणि प्रत्यक्ष वास्तव यामध्ये जमीन-आसमानाचा फरक आहे. जेव्हा काही जण या कराराला “शरणागती” म्हणत आहेत, तेव्हा वास्तवात हा करार म्हणजे झुकलेल्या महासत्तेवर अटी लादणाऱ्या आणि न झुकणाऱ्या भारताचा ऐतिहासिक विजय आहे. एकेकाळी अमेरिकेने दंडात्मक करांची भीती दाखवून अनेक देशांना झुकवले आहे. पण आजचा भारत तो नाही, जो मदतीसाठी हात पसरायचा. आजचा भारत हा असा आहे, जो डोळ्यात डोळे घालून वाटाघाटी करतो आण...

ब्लूमबर्ग रिपोर्ट, यू.एस. टॅरिफ आणि अजित दोबाल: भारत-अमेरिका संबंधांतील निर्णायक वळण डॉ. राजू श्रीरामे भ्रमणध्वनी - 7620881729 बॉक्स  पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी तियानजिन येथे भेट घेतली होती. या भेटीचे फोटो व्हायरल होताच अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प अस्वस्थ झाले. अमेरिकेला असे वाटू लागले की भारत चीन आणि रशियाच्या अधिक जवळ जात आहे, ज्यामुळे अमेरिका-भारत धोरणात्मक भागीदारीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते. याच पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान मोदींनी अजित दोबाल यांना वॉशिंग्टनला पाठवले, जेणेकरून भारत-अमेरिका संबंध पुन्हा स्थिर आणि मजबूत करता येतील. लेख अलीकडेच ब्लूमबर्गने प्रसिद्ध केलेल्या एका रिपोर्टने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडवली आहे. या रिपोर्टमध्ये भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित दोबाल यांनी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रूबियो यांना कठोर शब्दांत सुनावल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. या भेटीनंतर भारत-अमेरिका संबंधांमध्ये आलेली कटुता कमी झाली आणि दोन्ही देशांचे संबंध अध...